Najważniejszym zabytkiem przy Gruzińskiej Drodze Wojennej, łączącej kaukaskie republiki Rosji z Gruzją jest twierdza Ananuri, położona tylko kilka kilometrów od granicy zbuntowanej prowincji – Osetii Południowej.
Można by się tu uczyć, jak wyglądały kiedyś budowle określane z włoska palladio in fortezza. Na rogach cztery potężne wieże, spięte murami. Za murami pomieszczenia mieszkalne, od strony dziedzińca przyozdobione krużgankami. Z zewnątrz potęga, wewnątrz – pustka.
Świadomość, że ludzie mieszkali tu już niemal przed dwoma milionami lat, a w średniowieczu było to ważne, gwarne miasto, robi wrażenie. Obecnie jest to miejsce nieco odludne, z niewysokimi wzgórzami oraz łąkami i polami dookoła. W Gruzji, około 60 km od Tbilisi.
Już z daleka, na szczycie fantastycznie położonej, stromej góry, wznosił się On. Monastyr Dżwari – Krzyża. Niewielki, piękny, zbudowany z jasnego kamienia, o klasycznych kształtach najstarszej architektury sakralnej tego kraju.
Żegnając się zauważyłem wciśniętą między gałęzie jednego drzew 16-centymetrowej średnicy miedzianą okrągłą tarczę z „czekanką”: wyklepanym na niej krzyżem najstarszego chrześcijańskiego wzoru. Zapytałem czy nie można gdzieś podobnego kupić...
Z murów wzniesionego w VI w. na wysokiej, skalnej górze klasztoru Dżwari roztacza się wspaniały widok na jedną z historycznych stolic Gruzji – Mcchetę. Leży w dole, po drugiej stronie nurtu, w widłach największych gruzińskich rzek Mtkwari i Aragwi.
Wnętrze kościoła ujmuje swoją prostotą. W całości wykonane jest z drewna i utrzymane w stylu góralskim. W ołtarzu głównym znajduje się drewniana rzeźba św. Antoniego, najbardziej popularnego ze wszystkich świętych.
Spacerując po mieście znajdziemy mnóstwo ciekawostek. Dawne kupieckie domy przekształcone w hotele, pensjonaty sklepy. Tu wiekowy portal, tam zrąb muru, stary kościół, ozdobna kapliczka....
W Dolinie Bystrej pośród wysokich świerków stoi góralska chata „Tea”. Jest to oryginalna chata zbudowana pod koniec XIX w. Nie rzuca się w oczy przechodniom bo i zaproszenie jest mało atrakcyjne. Ale warto tam zajrzeć.
Gruzja, znowu niepodległa, po ponad 200 latach podporządkowania Rosji, w tym wielu dziesięcioleciach komunistycznej ateizacji, przeżywa odrodzenie religijności. Największą świątynią w kraju jest sobór Trójcy Świętej w Tbilisi.
