Miasto położone nad rzeczką Akmeną około 30 km na wschód od letniej stolicy Litwy – nadbałtyckiego kurortu Połąga, ma długą historię i sporo ciekawych zabytków związanych także z naszymi dziejami.
Jedna z kaplic, poświęcona jest Polsce. W 1994 r. stanął w niej wizerunek częstochowskiej Czarnej Madonny, obok wisi orzeł i tarcza, na której widnieją symbole Polski, Węgier i zakonu paulinów.
Ostatni wielki mistrz zakonu inflanckiego Gotthard Kettler wobec zagrożenia szwedzkiego i moskiewskiego, oddał w 1561 roku swoje ziemie pod opiekę Rzeczypospolitej. Złożył hołd Zygmuntowi Augustowi i na ponad dwa wieki Kurlandia stała się jej lennem.
Dziś to miasto położone między Walencją i Alicante, największe w regionie centrum handlu i turystyki, w przeszłości, zwłaszcza w wiekach XV-XVI było prężnym ośrodkiem kulturalnym z własnym uniwersytetem oraz centrum handlowym.
Dla nas, Polaków, szczególne znaczenie ma postawiony w latach 40-tych XX w. w kościelnym patio ołtarz – kaplica. Zbudowali go stacjonujący tu polscy żołnierze II Korpusu wg projektu architekta – por. Tadeusza Zielińskiego.
Na Litwę kilkaset rodzin Karaimów z Krymu i jego okolic sprowadził, za ich zgodą (wraz z krymskimi Tatarami), W. Ks. Witold. I osiedlił w latach 1397-1398 r. w Trokach między dwoma zamkami, na tej samej ulicy nazywanej obecnie Karaimską.
Dzisiaj z powodu legendy hrabiny Cosel do zamku w Stolpen przybywają corocznie tysiące turystów. Na drugim piętrze baszty zwanej „wieżą Cosel”. zrekonstruowano wnętrza komnat, które zajmowała najsłynniejsza więźniarka.
Większości zwiedzających to miejsce Polaków trudno zrozumieć, że „Barbora Radvilaitė Žygimantenė” to Barbara Radziwiłłówna, a ściślej, bo tak pisze się po litewsku nazwiska i imiona kobiet, „Barbara Radziwiłłówna Zygmuntowa”...
Przeszłość tej katedry nadal budzi wątpliwości. W przewodnikach można przeczytać, że pierwszą świątynię chrześcijańską na Litwie wzniósł w tym miejscu w połowie XIII w. Mendog, pierwszy i jedyny król Litwy.
Szacuje się, że wydobyto ogółem 3,6 mln ton rud srebra i 750 mln ton ołowiu. Później znaleziono i eksploatowano tu rudę uranową. Wysyłano ją do Związku Radzieckiego, co było jedną z najściślej strzeżonych tajemnic.
