Kilkudziesięcioletni trud, a przede wszystkim serce włożone w rozbudowę gołuchowskiej rezydencji skłoniły Izabellę do nazwania tego miejsca rajem na ziemi i wyrażenia życzenia by ją pochowano właśnie w Gołuchowie.
Do monasteru trafiłem trochę przypadkowo. Nazwa miejscowości, Zimno (po ukraińsku Zimne), położonej około 3 km na południe od Włodzimierza Wołyńskiego, nic mi nie mówiła. Znalazłem ją jednak na mapie turystycznej Wołynia.
Prace renowacyjne mające doprowadzić „żółty” kompleks do pierwotnego stanu trwały kilka lat. Zakończyły się sukcesem. W lipcu 2017 r. Bauhaus Denkmal Bundesschule Bernau został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Zarówno ten ołtarz, jak i boczne, a także ambona, zostały przepięknie wyrzeźbione w drewnie, pokryte czarną farbą i ozdobione bogato złoconymi dekoracjami. Obecnie całe wnętrze tego jednonawowego kościoła jest w tym samym stylu.
Część najstarszą, a ściślej piwnice i dolne poziomy, zamieniono w muzeum dostępne w soboty i niedziele, z osobnym wejściem od zewnętrznego dziedzińca. Oprowadza po nim przewodnik w stroju krzyżackim.
Do monastyru przybywają turyści ale i ludzie głęboko wierzący że św. Naum im pomoże. Po nocy spędzonej przy grobie wielu chorych odzyskiwało zdrowie. Monastyr słynął z leczenia chorób psychicznych.
W muzeum Realu Madryt zgromadzono przede wszystkim puchary i repliki trofeów zdobytych przez Królewskich. Jest też historyczny sprzęt: piłki skórzane sprzed stu lat, klubowe spodenki i koszulki, rękawice bramkarzy, buty zawodników.
Z czasem, w XVII w., monastyr w Żydyczynie stał się najbogatszym, po kijowskiej Pieczerskiej Ławrze, najważniejszej we wschodnim, słowiańskim prawosławiu, klasztorem na ziemiach ukraińskich.
Spacerując po mieście zatrzymaliśmy się przy pomniku św. Klemensa z Ochrydy który był kaznodzieją i tłumaczył Pismo Święte oraz liturgię bizantyjską na języki słowiańskie. Uważany jest za twórcę pisma zwanego cyrylicą...
Pięknie zrewaloryzowane wnętrza z pokojami dla gości, a każdy inaczej wyposażony, robią wrażenie. A pan Piotr w trakcie oprowadzania sypie szczegółami z bardzo dawnej i świeżej przeszłości.
