W górnej części wsi dajemy za wygraną. Dalej się nie da. Mamy jednak szczęście. W miejscu, gdzie nasze możliwości się skończyły – zaczyna się tutejsza rzeczywistość.
Sutrio jest bazą noclegową u podnóża Alp. Jest tu… jeden hotel, ale jest on rozproszony – po włosku „albergo diffuso”. Składają się nań małe mieszkania i domy w całym mieście, posiadające jedną, wspólną dla wszystkich recepcję.
Dla mnie to punkt docelowy wycieczki. Dla innych – cel pielgrzymki. A dla wielu na pewno – punkt wypadowy do wędrówki przez Alpy Julijskie. Te włoskie (Alpi Giulie) i te słoweńskie (Julijske Alpe). Wszak i tu granic już nie ma.
Walczą w stylu wolnym, bardzo restrykcyjnie przestrzegając jednak reguł i zasad. Zawodnicy ubrani są jedynie w skórzane spodnie do kolan i od stóp do głów usmarowani są oliwą z oliwek. Walka toczy się na trawiastym boisku.
Latem to baza wypadowa do wypraw pieszych i rowerowych w Alpy Julijskie, Karnickie a nawet Karawanki. Z dobrodziejstw zimy korzystają narciarze: są tu ośrodki narciarstwa zjazdowego, trasy biegowe, skocznia narciarska.
Gdy wjeżdżamy do Ust Czornej wita nas napis: Усть-Чорна / Königsfeld / Herzlich willkommen. To pamiątka po niemieckim osadnictwie w tym regionie. Przypominamy: Zakarpacie należało przez wieki do Węgier i wraz z nimi weszło w skład monarchii Habsburgów.
Jeziora Fusine (Laghi di Fusine) leżą u stóp czwartego co do wysokości szczytu w całych Alpach Julijskich, a drugiego we włoskiej ich części. Góra nazywa się Mangart (2679 m n.p.m.) i urwistą ścianą wznosi się ponad doliną.
Z Rugią wyspa Ummanz połączona jest od 1901 r. betonowym mostem o długości 250 m. Dwadzieścia kilometrów kwadratowych wyspy objechać można ścieżką rowerową, która w Waase położona jest na grobli.
Na razie otwarte zostały baseny wewnętrzne: relaksacyjny, masujący, pływacki ze sztucznymi falami, basen dla dzieci, dzika rzeka i dwie zjeżdżalnie. Na początku lipca otwarte zostaną trzy baseny zewnętrzne...
W czasach radzieckich uzdrowisko uważane za najważniejsze w Armenii, przeżywało okres popularności i rozkwitu. Ale wraz z załamaniem się komunistycznego imperium, dotknął je kryzys, którego ślady widoczne są w wielu miejscach,
