Spacer po pięknym zespole dawnej osady fabrycznej to spojrzenie w przeszłość i przyszłość jednocześnie. Wzorcowa osada przemysłowa zachowała wiele jej składowych, choć niektóre już przepadły na zawsze...
W czasach królewskich w pałacu było 136 pokoi mieszkalnych, z których 67 zamieszkiwały osoby pracujące w pałacu. Zrekonstruowano na razie i udostępniono do zwiedzania 26 pomieszczeń w pałacowym muzeum.
W 1978 r. budynek przejęła warszawska ASP na ośrodek pracy twórczej i tak jest do dziś. Organizowane są tam przede wszystkim plenery, ale gdy ich nie ma można zanocować, też indywidualnie.
Ten eklektyczny nieco w stylu budynek, przykryty mansardowym dachem z lukarnami i z dwiema wieżami flankującymi portal, jest doskonałym przykładem gustu bogatych przedsiębiorców swego czasu.
W rezerwacie można zobaczyć wyposażenie chat średniowiecznych, oraz wziąć udział w licznych imprezach plenerowych, by poznać codzienne zajęcia i zwyczaje naszych przodków.
Najstarszą częścią Zamku Orawskiego jest zamek górny. Niżej jest zamek średni z wieżą czworokątną a najniżej zamek dolny z pałacem rodziny Thurzonów i barokowym kościołem. Są przewodnicy miejscowi mówiący po polsku.
Najsłynniejszą powieścią Marii Dąbrowskiej są „Noce i Dnie”. Opisała w niej życie na podkaliskiej wsi i w Kaliszu nazwanym tu Kaliniec. Russów to powieściowy Serbinów a ojciec pisarki stał się pierwowzorem Bogumiła Niechcica.
W kościele ochrzczono pisarza, tu jego ślub brali rodzice, w kryptach pozostały rodzinne groby. Na skraju wsi natomiast znajduje się Kopiec Sienkiewicza, usypany w latach 1932-38 przez społeczeństwo.
Obecnie siedziba Leszczyńskich i Sułkowskich nazywana jest perłą baroku polskiego. Zamek pełni funkcje centrum hotelowo-konferencyjnego. Nie jest muzeum ale jego wnętrza są udostępniane do zwiedzania.
Muzeum powstało w ramach przygotowań do obchodów 120. rocznicy urodzin i 50. śmierci pisarza. A przyszedł on na świat w oficynie dworu w niewielkiej wsi Wola Okrzejska, na styku Podlasia, Lubelszczyzny i Mazowsza.
