W 1454 roku w Nieszawie Kazimierz Jagiellończyk wydał słynne statuty nieszawskie, gruntujące zgubną w przyszłości „złotą wolność” szlachecką. Tym najbardziej zasłynęło niewielkie dziś miasteczko nad Wisłą.
Będzie tak, jak 98 lat temu, podczas pierwszej wojny światowej. Tyle, że współcześnie na plac boju wyjdą specjalizujący się w epoce rekonstruktorzy. Wtedy toczyła się tu najprawdziwsza, jedna z większych i bardziej krwawych operacji wojskowych tamtej wojny.
Dochodzimy do placyku, który był rynkiem, gdy Raciążek był jeszcze miastem. Niegdyś na środku placyku był betonowy basen wypełniony wodą. Teraz jest tam pomnik poświęcony mieszkańcom gminy Raciążek, uczestnikom walk o Wolną Polskę.
Jezioro Chełmżyńskie należy do polodowcowych akwenów rynnowych. Nie jest duże: długie na około 6 km, szerokie na pół. Jest największe w powiecie toruńskim, a jego wody mają drugą klasę czystości.
W 1989 roku, decyzją władz miejskich została przekazana miejscowej parafii na cele sakralne. Teraz zabytkową kaplicę cmentarną nazywa się kościołem. Przed nim jest drewniana figura św. Gertrudy.
„Buczyna nad Słupią” to chroniony obszar między korytem rzeki, a linią kolejową Ustka-Słupsk. Porasta go buczyna niżowa. Oprócz stuletnich buków, rośnie tu dąb szypułkowy i brzoza brodawkowata i wiele innych drzew.
Księga miejska Czchowa zawiera wiadomości o wypożyczaniu przez czchowski urząd miejski mistrza tortur z Biecza w celu pozbawiania życia zbójników – beskidników napadających na tabory kupieckie...
Powietrze przesycone jest unoszącymi się drobinkami soli i jodu a pod wpływem słońca tlenu z powietrza zmienia się w ożywczy ozon. Wszystko to razem daje efekt zbliżający atmosferę tężniową do klimatu morskiego.
Biecz był siedzibą grodu i odbywały się tam liczne egzekucje na zbójnickich hersztach. Byli traceni na rynku miasta przez słynnych katów z najsławniejszej w Polsce szkoły kształcącej w tym zawodzie...
W 1837 roku powstało coś w rodzaju zakładu leczniczego z pierwszymi czterema miedzianymi wannami. Ulokowano je przy miejscowej karczmie. Z kąpieli leczniczych w tych wannach skorzystało już tego roku 120 osób.
